Yedek parça satışı ile servis işlemi nasıl ayrılır?

Tezgâha bir sürücü gelir, silecek alır, öder, gider. Yarım saat sonra başka bir müşteri araçla gelir, aynı silecek servis kaydında işçilikle birlikte takılır. İki olayda da aynı ürün hareket etti ama biri satıştır, diğeri iştir. Karıştırırsanız ay sonunda “bu ay kaç iş yaptık” sorusunun cevabı yanlış çıkar.

Parçanın servis kaydına elle mi yoksa stok kartından mı gireceğini ayrı bir yazıda ele aldık. Burada soru daha önce gelir: bu hangi kayıt?

Tek soru: müşteri ürünü alıp ayrılıyor mu?

Evet ise satış kaydı açın. Müşteri, ürün, miktar ve ödeme yeter; araç gerekmez. Hayır, araçta iş yapılıyorsa servis kaydı açın; parça ve işçilik o kayda yazılır. Satışı servis gibi açarsanız iş emri listesi ve İş Panosu ürün alan müşterilerle dolar, ustanın ekranında olmayan işin kartı görünür.

Servis kaydında parça işin bir parçasıdır

Servis kaydında parça, müşteri, araç ve yapılan işin bağlamında durur. Aynı araç bir yıl sonra geldiğinde geçmişe bakan kişi “ne yapıldı, hangi kalem takıldı” sorusunun cevabını arar; ürün satıldı mı sorusunu değil. Temel’de parça ve işçilik kalemleri servis kaydına elle girilir, bu tutar ve içerik kaydıdır, stok adedi yönetmez.

Ayrım adımları

1. İlk soruyu sorun: ürünü alıp mı gidiyor, araçta iş mi var?
2. Araçta iş varsa servis kaydı açın.
3. Ürün alıp gidiyorsa satış kaydı açın.
4. Stok tutuyorsanız bir olayda bir hareket oluştuğundan emin olun.
5. Aynı parçayı iki kayda yazmayın.
6. Ödemeyi ilgili kayda bağlayın.
7. Gün sonunda satış ve servis listelerine ayrı bakın.

Servis açmadan ürün satışı.

Çift sayım örneği: filtre iki kez yazılırsa

Bir gün boyunca iki filtre çıktı: biri tezgâhtan satıldı, biri A aracının bakımında kullanıldı. Stok kaydı olan serviste toplamda iki adet düşmesi beklenir. Aynı filtreyi hem satış hem servis kaydına yazarsanız üç adet düşer ve ciro şişer; hiçbirine yazmazsanız stok bir adet fazla kalır. Sayım gününde “bir adet eksik” ya da “bir adet fazla” diye görünen fark çoğu zaman bu iki yönden birine aittir. Tutarlarla değil adetle bakınca hata daha çabuk bulunur.

Müşteri parçayı tezgâhtan alıp taktırmak isterse

Sıkça yaşanan durum: parça satış kaydıyla çıkar, işçilik servis kaydıyla girer. Müşteriye iki ayrı belge olabileceğini söyleyin. Ödeme ikisi için ayrı ya da birlikte alınabilir, ama kayıtta ayrım korunur. Garanti ve iade politikası da iki işlemde farklı olabilir; yazılı hale getirip müşteriye bildirin.

Belge ve iptal tarafı

Hem satış hem servis kaydından e-Arşiv fatura oluşturulabilir; bunun için e-Fatura ve E-Arşiv ek hizmeti ve kurulumu gerekir. Hangi işlemin hangi belgeye gideceğini mali müşavirinizle netleştirin, detay satış ve e-Fatura sayfasında yazılı. Desteklenen akışlarda satış ve fatura iptal edilebilir; ilgili stok, belge ve cari kayıtlar işlem durumuna göre güncellenir. Satış iptali Carzi içindeki kayıtların düzeltilmesidir, banka ya da ödeme kuruluşu üzerinden otomatik para iadesi yapmaz.

Raporlarda ayrım ne kazandırır?

Satış ve servis ayrı kayıtlıysa gelirin nereden geldiği görünür. Tezgâh geliri yüksek, servis geliri düşükse işletme fiilen parça satış noktasına dönüşüyor olabilir; tersi durumda atölye ağır basıyordur. Bu bilgi stok kararını ve ekip planını etkiler. İkisi tek kalemde toplanırsa bu ayrım silinir. Parça satışı ağırlıklı işletmeler için yedek parça programı sayfası akışı ekranlarıyla gösteriyor.

Carzi’de satış ve servis

Standart’ta servis açmadan ürün satışı yapılır; ürün, miktar, müşteri ve ödeme satış kaydında toplanır ve stok düşer. Servis kaydı ayrı akışta parça ve işçilikle tutulur. Müşteri bazında satış geçmişi izlenir; satış ve servis raporları ayrı incelenir. Stoktan düşüm için ürünün stok kartında tanımlı olması gerekir.

Sık sorulan sorular

Tezgâh satışı hangi pakette?

Servis dışında ürün ve yedek parça satışı Standart paketindedir. Temel’de servis akışı ve elle girilen kalemler vardır.

Satışta stok kendiliğinden düşer mi?

Standart’ta satılan ürün stoktan düşer ve hareket geçmişte görünür. Stok kartı olmayan bir ürünün miktarı izlenmez; bu yüzden hızlı dönen ürünleri kart olarak açın.

Satış için müşteri kartı şart mı?

Satışta müşteri, ürün, miktar ve ödeme bir arada tutulur; müşteri bazında satış geçmişi izlenir.

Satış iptal edilebilir mi?

Desteklenen akışlarda evet. İlgili stok, belge ve cari kayıtlar işlem durumuna göre güncellenir, ancak ödeme kuruluşu üzerinden otomatik iade yapılmaz.

Servis kaydındaki parça satış sayılır mı?

Hayır. Serviste kullanılan parça işin kalemidir ve servis kaydının toplamında yer alır; ayrı bir satış kaydı değildir. Bu yüzden aynı ürünü hem servis hem satış kaydına yazmayın.